Plant wat 200 jaar lank vermis is, herontdek in Noord-Kaap

GEMSBOK-KAROO: ‘n Lank verlore plant, Prismatocarpus fastigiatus, wat al byna 200 jaar lank “vermis” is, is herontdek in die Nieuwoudtville-gebied in die Noord-Kaap. Die Wêreldnatuurfonds (WWF) sê dit is ‘n bewys van die rykdom van Suid-Afrika se botaniese erfenis.

Die plant is laas in 1830 deur ‘n Duitse tuinboukundige en botaniese versamelaar, Johann Franz Drège, versamel en beskryf en toe nie weer gesien nie, het hulle gesê. As gevolg hiervan het plantkundiges geglo dat die plant uiters skaars of uitgesterf was.

“Dit was totdat biodiversiteitsbeampte JP le Roux onlangs daarop afgekom het op ‘n terrein sowat 12 km suid van Nieuwoudtville op die Bokkeveld-plato en ‘n foto op iNaturalist geplaas het, waar mede-botanici dit kon identifiseer,” het die WWF gesê.

Le Roux werk vir die Noord-Kaapse Departement van Landbou, Omgewingsake, Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming in hul rentmeesterskapprogram.

Navorsing oor waarom P fastigiatus so lank weggesteek gebly het, dui daarop dat daar oorspronklik gedink is dat dit in die Caledon/Bredasdorp-gebied van die Wes-Kaap sowat 300 km weg voorgekom het, en daarom het plantkundiges dit op die verkeerde plek gesoek.

Nou word geglo dat die plant die eerste keer beskryf is in ‘n plek genaamd Uienvalei (bolvallei) op ​​die Bokkeveld-plato naby Nieuwoudtville. Die gebied het in 2024 gebrand, so ek was op soek na enige ongewone plante. Hierdie tyd van die jaar is dit nogal ongewoon om enigiets in blom te vind, so toe ek op hierdie plant afkom, het dit dadelik my aandag getrek as iets buitengewoons.

WWF het gesê Uienvalei is ‘n gepaste naam vir ‘n gebied wat bekend is vir sy vele bolspesies wat besoekers van oor die hele wêreld in die lente en herfs lok.

“Die feit dat P fastigiatus blom op die hoogtepunt van die somer, wanneer min plantkundiges waarskynlik in die veld sal wees, is nog ‘n rede waarom dit moontlik oor die hoof gesien is en beklemtoon die belangrikheid van bewaringswerk op grondvlak.”

Amateur-botanis De Waal Hugo, wat op die spoor van die vermiste P fastigiatus was, het in ‘n e-pos aan Le Roux gesê dat hy vermoed dat die ligging van die plant verkeerd vasgelê is.

Hugo het ‘n spesiale belangstelling in die klokblomfamilie (Campanulaceae) waaraan hierdie plant behoort. “Dit was geweldig gelukkig dat jy die plante in blom [gevind] het en die teorie bevestig het,” het hy geskryf. “Hopelik kan ‘n behoorlike assessering van die bewaringsstatus nou gedoen word en die plant behoorlik beskerm word. Dit is heel moontlik steeds skaars in ‘n gebied wat baie habitatverlies gesien het.”

Le Roux het die ontdekking gemaak terwyl hy in die veld was op ‘n eiendom wat grens aan die Oorlogskloof Natuurreservaat, waar hy ‘n algemene soektog na blom Pelargonium-spesies gedoen het. “Die gebied het in 2024 afgebrand, so ek was op soek na enige ongewone plante. Hierdie tyd van die jaar is dit nogal ongewoon om enigiets in blom te vind, so toe ek op hierdie plant afkom, het dit onmiddellik my aandag getrek as iets buitengewoons.

“Ek het foto’s geneem en die waarneming na iNaturalist opgelaai, wat ek gereeld doen wanneer ek in die veld is. Die doel is om soveel biodiversiteitsdata as moontlik in te samel en elke veld- uitstappie te laat tel, selfs wanneer die primêre fokus op iets anders is. “Daardie waarneming het toe gehelp om verdere bespreking en ondersoek aan te wakker, wat uiteindelik gelei het tot die identifisering van die plant as P fastigiatus.”

Le Roux se werk is om te help met die implementering van die Noord-Kaapse strategie vir die uitbreiding van beskermde gebiede. Hy bied ondersteuning na die proklamasie aan bestuursowerhede om effektiewe langtermyn- bewaring te verseker, beoordeel nuwe terreine vir bewaringspotensiaal, doen veldopnames en doen biodiversiteitsassesserings.

Baie van hierdie werk word moontlik gemaak deur befondsingsondersteuning van die WWF Leslie Hill Succulent Karoo Trust.