Wetenskaplikes waarsku teen ’n Super El Niño in die somer van 2026, wat 2027 die warmste jaar ooit kan maak.
Volgens die Wêreld- Meteorologiese Organisasie (WMO) kan ’n El Niño-verskynsel teen die middel van vanjaar ontwikkel. Daniel Swain van die California Institute for Water Resources verwag wêreldwye rekordtemperature in 2026 en 2027. Meteoroloog en klimaatspesialis Jeff Berardelli het aan die Amerikaanse uitsaaier WFLA-TV gesê: “Ek glo ons sal weergebeurtenisse ervaar anders as enigiets wat ons in die moderne geskiedenis gesien het.”
Elke twee tot sewe jaar word die oostelike tropiese streke van die Stille Oseaan warmer, ’n verskynsel wat bekend staan as ’n El Niño-gebeurtenis. Só verduidelik professor Francois Engelbrecht, ’n bekende professor in klimatologie van die Global Change Institute aan die Universiteit van die Witwatersrand, aan News24. “Die verwarming van die Stille Oseaan oor tienduisende vierkante kilometer ontwrig atmosferiese sirkulasiepatrone oor die hele aardbol,” sê Engelbrecht.
Groot opwaartse lugstrome het oor die oseaan ontwikkel, wat ’n kettingreaksie oor die Suidelike Halfrond veroorsaak het. Dit het dikwels tot die vorming van verskeie hoëdrukstelsels oor Suider-Afrika gedurende die somermaande gelei. “Hoëdrukstelsels is baie ongunstig vir neerslae; dit veroorsaak dat die lug daal, en met hierdie wydverspreide daling kan wolke nie vorm nie, so dit kan nie reën nie,” het hy gesê. “Daarom word El Niño-gebeurtenisse geassosieer met die ergste droogtes wat ons nog ooit in die Suid-Afrikaanse geskiedenis ervaar het.”
Wanneer die oostelike tropiese Stille Oseaan gemiddeld meer as 2 °C bo sy normale temperatuur warmer word, word dit as ’n Super El Niño beskou. Navorsers vrees dat dit vanjaar kan gebeur. “Wanneer El Niño wel in die somer van 2026 voorkom – wat ons as hoogs waarskynlik beskou – weet ons nie met sekerheid of dit ’n Super El Niño sal wees nie, maar ons neem aan dat daar ’n baie hoë waarskynlikheid is dat 2027 die warmste jaar op rekord sal wees,” sê Engelbrecht.
Maar hoe waarskynlik is dit werklik dat ons vanjaar ’n Super El Niño sal ervaar? In onlangse maande het see-oppervlaktemperature in dele van die tropiese Stille Oseaan inderdaad warmer as gewoonlik geword, wat ’n tipiese teken is van ’n dreigende El Niño-verskynsel, berig die wetenskaptydskrif Nature. Dit bly egter onduidelik of winde en ander weerfaktore hierdie oseaanwarmte verder sal versterk of verswak – en dus die waarskynlikheid van ’n sterk El Niño sal verminder.
Die jongste voorspelling van die Amerikaanse Nasionale Oseaniese en Atmosferiese Administrasie (NOAA), wat verlede Donderdag vrygestel is, dui daarop dat daar ’n hoë waarskynlikheid is dat ’n El Niño tussen Mei en Julie vanjaar sal ontwikkel – maar dat daar ook beduidende onsekerheid is rakende die maksimum intensiteit daarvan. Dit sal duideliker word gedurende die somer in die Noordelike Halfrond, volgens Nature, aangesien El Niño’s tipies hul piek tussen Oktober en Februarie bereik.
In sy verslag van 14 Mei het NOAA verklaar die waarskynlikheid dat ’n El Niño-gebeurtenis tussen Mei en Julie sal plaasvind, 82% is, en dat dit tot Desember sal voortduur, 96% is.
Gebaseer op huidige waarnemings, het die agentskap egter slegs ’n waarskynlikheid van 37% voorspel dat dit die hoogste klassifikasie – die “baie sterk”-kategorie – sal bereik waarin see-oppervlaktemperature in die sentrale en oostelike tropiese Stille Oseaan meer as 2°C bo die gemiddelde is. Die Europese Sentrum vir Mediumtermyn Weervoorspellings het op sy beurt in ’n verslag van 1 Mei beraam dat hierdie see-oppervlaktemperature teen November 3 °C bo die gemiddelde kan wees, soos deur Nature berig is.
Die vooruitsigte sal na verwagting duideliker word gedurende die somer in die Noordelike Halfrond, aangesien El Niños tipies tussen Oktober en Februarie 'n hoogtepunt bereik.
Die laaste El Niño, in 2023-’24, het droogte en hongersnood na dele van Suider-Afrika gebring en rekordvloede in Suid-Brasilië, en bygedra tot 2024 wat die warmste jaar ooit geword het. Die mees onlangse Super El Niño, in 2015-’16, was so erg dat Botswana 40% van sy beeste weens droogte verloor het.
