Oppas vir brandstof-paniek

Met die voortgesette impak van die Amerikaanse/Israeliese oorlog met Iran op plaaslike brandstofvoorraad, waarsku kenners oor groeiende kommer dat haastige grootmaataankope van brandstof en om 'n duisend liter koop om te stoor, bykomende probleme skep.

Volgens die kenners verdraai paniekaankope terwyl brandstofpryse styg die mark en maak dit moeilik maak om die werklike vraag te meet. Die uitvoerende direkteur van die ministerie van nywerheidsontwikkeling, myne en energie, Moses Pakote, het beklemtoon dat Namibië 'n netto invoerder van alle geraffineerde petroleumprodukte en maak slegs staat op invoere om in die land se brandstofvraag te voorsien. “Verbruikers en besighede word aangemoedig om voort te gaan om brandstof doeltreffend te gebruik of te verbruik, aangesien brandstof die ruggraat van die ekonomie is. Daar is geen nodigheid vir verbruikers om normale aankoopgedrag te verander nie. Paniekaankope kan kunsmatige voorraaddruk skep. Die ministerie sal voortgaan om die prysbewegings in die internasionale oliemark te monitor om voorraadstabiliteit en prysdeursigtigheid te verseker,"

“Namibië verbruik ongeveer 102 miljoen liter per maand, gelykstaande aan ongeveer 1,2 miljard liter per jaar, waarvan 70% diesel en 30% petrol is. In die geval van 'n volledige ontwrigting van brandstofinvoere, handhaaf Namibië buffervoorraad om tydelike ontwrigtings te bestuur om die sekuriteit van brandstofvoorsiening in die land te verseker. As 'n netto brandstofinvoerland sal langtermyn wêreldwye voorraadonderbrekings egter alle invoerlande raak,” het Pakote Vrydag aan Network Media Hub (NMH) gesê.

'n Week gelede is berig Namibië het tans genoeg brandstofreserwes om ongeveer drie maande se nasionale vraag te dek, selfs al dreig die stygende konflik in die Midde-Ooste om wêreldwye oliemarkte te ontwrig.

Volgens die Nasionale Petroleumkorporasie van Namibië (Namcor) is 'n besending olie reeds op pad na die land, terwyl die nasionale oliebergingsgeriewe voldoende reserwes het om Namibië teen onmiddellike voorraadskokke te beskerm. Namcor-woordvoerder Paulo Coelho sê die reserwes bied 'n korttermynbuffer ten spyte van groeiende wêreldwye onsekerheid na verskerpte vyandelikhede tussen die Verenigde State (VSA), Israel en Iran.

Die ministerie het Vrydag beklemtoon Namibië het tans geen brandstoftekorte nie en dat voorrade van beide diesel- en petroleumvariante voldoende bly om in die daaglikse behoeftes van alle burgers vir die kort-, medium- en langtermyn te voorsien.

Volgens Pakote sal brandstofpryse in Namibië maandeliks hersien word op grond van internasionale faktore soos wisselkoersbewegings, verskepings- of vragkoste, die koste van produkte, demurrage-koste (‘n fooi wat verhaal moet word wanneer vrag langer as die ooreengekome vrye tydperk wat in 'n verskepingskontrak gespesifiseer is, in 'n hawe of terminaal bly) asook ander faktore wat die Basiese Brandstofpryse (BFP) kan beïnvloed. “Artikel 2(1)(c) van die Wet op Petroleumprodukte en Energie 13 van 1990 gee die minister die mag om 'n maksimum of minimum prys voor te skryf waarteen petroleumprodukte verkoop mag word. Die basiese brandstofpryse, wat die koste is van die invoer van petroleumprodukte vanaf die internasionale oliemarkte na Walvisbaai, kan styg indien internasionale oliepryse, demurrage-koste en verskepings- of vragkoste gedurende die oorsigtydperk styg,” het Pakote aan NMH gesê.

“Na die sluiting van die Straat van Hormoes kan ons 'n tekort aan petroleumprodukte ervaar met 'n hoë vraag na brandstof in die globale oliemark, wat waarskynlik tot hoër brandstofpryse sal lei. Verder, indien globale ru-oliepryse aansienlik bly styg as gevolg van geopolitieke konflik, sal die brandstofpryse in die volgende aankondiging waarskynlik styg, onderhewig aan die uitslag van die brandstofpryshersiening. Enige aanpassings sal amptelik gekommunikeer word tydens die volgende geskeduleerde brandstofprysaankondiging,” het Pakote by navraag gesê.

Volgens hom kan die Nasionale Energiefonds (NEF), deur die kumulatiewe leirekening, verbruikers van hoër pryse red deur die brandstofgelykmakingsheffing te gebruik. “Die kumulatiewe leirekening vergoed vir die verliese wat gely word en ontvang winste wat deur verskaffers gemaak word as gevolg van skommelinge in die aankoopprys van petroleumprodukte teenoor die plaaslike verkoopprys. Die doel van die kumulatiewe leirekening is om die onderverhalings te subsidieer soos aangeteken tydens die maandelikse brandstofprysoorsig om pryswisselvalligheid te verminder en stabiliteit in plaaslike petroleumpryse te handhaaf,” het Pakote verduidelik

Oor bronmarkte wat Namibië gewoonlik van brandstof voorsien, is Namibië volgens hom 'n netto invoerder van alle geraffineerde petroleumprodukte. “Dit verkry sy petroleumprodukte van internasionale oliemarkte soos die Midde-Ooste (Verenigde Arabiese Emirate, Koeweit, Katar), Indië, Singapoer, Europa, dele van Afrika en ander globale handelsentrums. Oliebemarkingsmaatskappye (OMC's) in Namibië verkry geraffineerde petroleumprodukte van oliehandelaars in die internasionale oliemarkte om aan plaaslike verbruik te voldoen," sê Pakote.

Volgens hom is die Straat van Hormoes een van die wêreld se mees gebruikte energie-verskepingsroetes, wat ongeveer 20% van die globale olievoorraad hanteer. Enige ontwrigting in die streek beïnvloed internasionale oliemarkte deur pryswisselvalligheid, vragtariewe en versekering te verhoog. 

“Vir Namibië is die primêre verwagte impak prysverwant eerder as onmiddellike fisiese ontwrigting van voorsiening. Aangesien Namibië brandstof invoer gebaseer op internasionale prysmeganismes, kan volgehoue ​​stygings in globale oliepryse opwaartse druk op invoerkoste plaas,” het Pakote gesê.

Volgens hom het die Nasionale Oliebergingsgeriewe (NOSF) by Walvisbaai 'n totale bergingskapasiteit van ongeveer 75 miljoen liter petroleumprodukte. “Volumes wat by NOSF gestoor word, wissel van tyd tot tyd, en daar is tans voldoende volumes om Namibië se brandstofvoorraad in die afsienbare toekoms te verseker. Die geriewe is ook gestig om strategiese brandstofvoorrade vir die land te handhaaf in die geval van onvoorsiene ontwrigtings buite ons beheer in die internasionale oliemark. Dit is om te verseker dat Namibië nie sonder brandstof raak tydens voorsieningskrisisse nie.”

Pakote sê Namibië onderhou die NOSF om veerkragtigheid in voorsiening te verbeter en kontinuïteit te ondersteun in die geval van tydelike internasionale onderbrekings in voorsiening. 

Die onafhanklike kleinhandelaar Oswaldo Mendes het aan NMH gesê sou die regering nie op die een of ander manier subsidieer nie, die land 'n redelik groot prysverhoging op 1 April sal sien. “Die probleem is dus nie ’n gebrek aan olie of brandstof nie. Die land het genoeg brandstof, glo ek, tot die einde van Mei. Die probleem is bloot die prys, die koste om daardie brandstof te vervang. Wanneer die huidige brandstof op is, sal die vervangingswaarde hoër wees as wat verbruikers nou betaal. Ook kan die roete wat ons voorheen gebruik het, nie meer gebruik word nie as gevolg van die oorlog. Daar is alternatiewe roetes, vanaf Oos-Europa of selfs vanaf Amerika, maar daardie opsies is duurder," het Mendes gesê. Uitvoer is ook volgens hom nie ‘n opsie nie. 

“As ons uitvoer, loop ons die risiko om ’n tekort aan brandstof in Namibië te skep. Tans is nog ’n bekommernis dat mense haastig is om brandstof in grootmaat te koop, en ’n duisend liter koop om te stoor. Dit skep bykomende probleme. Terwyl ons almal weet dat brandstofpryse styg, verwring paniekaankope die mark en maak dit moeilik om die werklike vraag te meet. Ons het dit in 2020 tydens Covid gesien toe mense goedere soos toiletpapier opgegaar het, wat onnodige tekorte veroorsaak het. Dieselfde geld hier," het Mendes gesê.

Hy het gemaan as mense paniekerig raak, paniekaankope ’n probleem gaan word. “Ek is vol vertroue dat maatskappye soos Puma, Total, Vivo Energy en ander, insluitend onafhanklike operateurs, goeie werk doen om aan die land te voorsien. Die enigste probleem is die prys. Niemand kan dit ten volle beheer nie. Maar oor die algemeen doen hulle hul deel om die land aan die gang te hou,” het Mendes gesê. -